Een verrassende ontdekking zet de kaart van Afrika letterlijk op z’n kop: onderzoekers hebben vastgesteld dat de beroemde Zambezi-rivier niet in Zambia begint, zoals jarenlang werd aangenomen, maar in Angola. Daardoor blijkt de rivier ook ongeveer 10% langer te zijn dan eerdere schattingen.
De ontdekking is gedaan door onderzoekers van The Wilderness Project, een organisatie die sinds 2018 Afrikaanse zoetwatersystemen onderzoekt, waaronder de Okavango Delta in Botswana en de Zambezi-rivier. Volgens hun nieuwe bevindingen is zelfs meer dan 70% van het water dat over de wereldberoemde Victoria Falls stroomt afkomstig uit Angola.
Nieuwe bron van de Zambezi ontdekt
Tot nu toe werd aangenomen dat de Zambezi ontsprong nabij Kalene Hill in de noordwestelijke provincie van Zambia. Om de werkelijke oorsprong van de rivier te achterhalen, reisden onderzoekers per kano vanaf dit traditionele beginpunt stroomafwaarts.
Daarnaast onderzochten zij de Lungwebungu-rivier in Angola om te bepalen welke bron zich daadwerkelijk het verst van de oceaan bevindt – een belangrijke factor bij het vaststellen van de officiële oorsprong van een rivier.
Uit hun metingen bleek dat de Angolese bron aanzienlijk verder ligt. Wanneer de Lungwebungu-rivier als officiële bron wordt meegenomen, blijkt de Zambezi maar liefst 342 kilometer langer dan tot nu toe werd gedacht.
Van 3.079 naar 3.421 kilometer
Volgens de nieuwe berekeningen is de Zambezi nu 3.421 kilometer lang (2.126 mijl). Daarmee blijft het de vierde langste rivier van Afrika, na de Nijl, Congo en Niger.
De Lungwebungu-rivier begint hoog in de heuvels van Angola en stroomt ongeveer 1.032 kilometer voordat deze samenkomt met de Zambezi nabij Lukulu in de westelijke provincie van Zambia.
Tussen 2022 en 2023 peddelden onderzoekers van The Wilderness Project samen met het National Geographic Okavango Wilderness Project en Wild Bird Trust de volledige lengte van de Zambezi af om nieuwe data te verzamelen.
Waarom Angola zo belangrijk is voor de Zambezi
De nieuw ontdekte oorsprong ligt in een gebied dat bekendstaat als de Angolan Highlands Water Tower – een regio met veel regenval die meerdere grote riviersystemen voedt.
Volgens onderzoekers is dit gebied verantwoordelijk voor ongeveer 70% van het water in de bovenloop van de Zambezi.
Daarnaast stroomt de Lungwebungu door de diepe zandlagen van de Kalahari, die fungeren als een natuurlijke waterfilter. Ook uitgestrekte wetlands, waaronder gebieden rond Cameia National Park, dragen bij aan de waterzuivering en biodiversiteit van het ecosysteem.
Een levensader voor zuidelijk Afrika
Het stroomgebied van de Zambezi beslaat circa 1,37 miljoen vierkante kilometer en strekt zich uit over acht landen: Angola, Botswana, Malawi, Mozambique, Namibië, Tanzania, Zambia en Zimbabwe.
De rivier vormt het grootste stroomgebied van zuidelijk Afrika en geldt als een belangrijk biodiversiteitsgebied. Wetenschappers registreerden hier meer dan 200 zoogdiersoorten, 700 vogelsoorten, 290 reptielen en amfibieën en ongeveer 190 vissoorten.
Voor reizigers en natuurliefhebbers maakt deze ontdekking de Zambezi alleen maar fascinerender. Van safari’s langs de rivier tot cruises bij de Victoria Falls: de iconische waterweg blijkt nog indrukwekkender én mysterieuzer dan gedacht.
